بیماری عروق کرونر یکی از دلایل مهم درد قفسه سینه، تنگی نفس هنگام فعالیت و کاهش خونرسانی به عضله قلب است. تشخیص دقیق و بهموقع تنگی یا گرفتگی رگهای قلب میتواند به انتخاب مسیر درمان کمک کند. یکی از روشهای پیشرفته برای بررسی این وضعیت، سیتی آنژیوگرافی عروق کرونر یا CTA قلب است؛ روشی غیرتهاجمی که بدون نیاز به ورود کاتتر به عروق قلب، تصویری دقیق از رگهای کرونر در اختیار پزشک قرار میدهد.
سیتی آنژیوگرافی عروق کرونر نوعی تصویربرداری تخصصی با دستگاه CT scan است که با تزریق ماده حاجب انجام میشود. در این روش، عروق کرونر یعنی رگهایی که خون و اکسیژن را به عضله قلب میرسانند، با دقت بالا بررسی میشوند. هدف اصلی این تصویربرداری، تشخیص پلاکهای چربی یا کلسیمی، تنگی عروق و احتمال گرفتگی رگهای قلب است.
در CTA قلب، تصاویر متعددی از قلب ثبت میشود و سپس نرمافزارهای کامپیوتری آنها را به شکل تصاویر دقیق و گاهی سهبعدی بازسازی میکنند. به همین دلیل پزشک میتواند مسیر عروق، میزان تنگی و وضعیت کلی خونرسانی قلب را بهتر ارزیابی کند.
مهمترین کاربرد سیتی آنژیوگرافی قلب، بررسی احتمال بیماری عروق کرونر است. این روش معمولاً برای بیمارانی مطرح میشود که علائمی مانند درد قفسه سینه، احساس فشار روی سینه، تنگی نفس هنگام فعالیت یا نتایج نامشخص در تستهای قلبی دارند. CTA قلب میتواند به تشخیص پلاک عروق کرونر، بررسی شدت تنگی، ارزیابی آناتومی رگهای قلب و تصمیمگیری درباره ادامه درمان کمک کند. در برخی بیماران، نتیجه این تصویربرداری مشخص میکند که آیا درمان دارویی و اصلاح سبک زندگی کافی است یا نیاز به بررسیهای تکمیلی مانند آنژیوگرافی تهاجمی وجود دارد.
سیتی آنژیوگرافی قلب با آنژیوگرافی تهاجمی تفاوت مهمی دارد. در آنژیوگرافی تهاجمی، پزشک از طریق رگ دست یا کشاله ران، کاتتر را به سمت عروق قلب هدایت میکند و ماده حاجب مستقیماً وارد عروق کرونر میشود. این روش علاوه بر تشخیص، در برخی موارد امکان درمان همزمان مانند بالونزنی یا گذاشتن استنت را نیز فراهم میکند.
اما در سیتی آنژیوگرافی عروق کرونر، کاتتر وارد رگهای قلب نمیشود. ماده حاجب از طریق رگ دست تزریق میشود و تصویربرداری با دستگاه CT scan انجام میگیرد. به همین دلیل CTA قلب بیشتر یک روش تشخیصی غیرتهاجمی است و به پزشک کمک میکند قبل از تصمیمگیری برای اقدامات تهاجمیتر، اطلاعات دقیقتری داشته باشد.
سیتی آنژیوگرافی عروق کرونر معمولاً برای افرادی مناسب است که احتمال بیماری عروق کرونر در آنها وجود دارد، اما هنوز نیاز قطعی به آنژیوگرافی تهاجمی مشخص نشده است. برای مثال، بیماران دارای درد قفسه سینه پایدار، سابقه خانوادگی بیماری قلبی، فشار خون بالا، دیابت، چربی خون، مصرف سیگار یا تستهای قلبی غیرقطعی ممکن است با نظر پزشک کاندید انجام CTA قلب باشند.
البته اگر فرد دچار درد شدید و ناگهانی قفسه سینه، تعریق سرد، تنگی نفس شدید، انتشار درد به دست چپ یا فک، یا علائم مشکوک به سکته قلبی باشد، نباید منتظر انجام تصویربرداری غیراورژانسی بماند و باید فوراً به اورژانس مراجعه کند.
برای ثبت تصاویر دقیق، آمادگی قبل از سیتی آنژیوگرافی قلب اهمیت زیادی دارد. معمولاً از بیمار خواسته میشود چند ساعت قبل از انجام تصویربرداری ناشتا باشد. همچنین لازم است بیمار درباره داروهای مصرفی، سابقه حساسیت به ماده حاجب، بیماری کلیوی، دیابت، آسم، بارداری یا شیردهی به پزشک و مرکز تصویربرداری اطلاع دهد.
در برخی موارد، برای کاهش ضربان قلب و افزایش کیفیت تصاویر، ممکن است دارویی مانند بتابلوکر تجویز شود. گاهی نیز از داروهایی مانند نیتروگلیسیرین برای بهتر دیده شدن عروق کرونر استفاده میشود. همراه داشتن مدارک قبلی مانند نوار قلب، اکو، تست ورزش، آزمایش کراتینین و نسخه پزشک نیز توصیه میشود.
در روز انجام CTA قلب، ابتدا مدارک بیمار بررسی میشود و فشار خون و ضربان قلب اندازهگیری میشود. سپس یک مسیر وریدی در دست یا بازو برای تزریق ماده حاجب قرار داده میشود. بیمار روی تخت دستگاه CT scan قرار میگیرد و باید در طول تصویربرداری تا حد امکان بیحرکت بماند.
هنگام تزریق ماده حاجب، احساس گرمی در بدن یا طعم فلزی در دهان ممکن است ایجاد شود که معمولاً کوتاهمدت است. در زمان تصویربرداری، گاهی از بیمار خواسته میشود برای چند ثانیه نفس خود را نگه دارد. بخش اصلی اسکن معمولاً زمان زیادی نمیبرد، اما کل فرایند شامل آمادهسازی، کنترل ضربان قلب، تزریق و بررسی اولیه تصاویر ممکن است بیشتر طول بکشد.
از مهمترین مزایای سیتی آنژیوگرافی عروق کرونر میتوان به غیرتهاجمی بودن، سرعت انجام، دقت مناسب در بررسی عروق قلب و کمک به تشخیص زودهنگام بیماری عروق کرونر اشاره کرد. این روش میتواند در بسیاری از بیماران، پیش از انجام روشهای تهاجمی، اطلاعات ارزشمندی در اختیار پزشک قرار دهد.
با این حال، CTA قلب محدودیتهایی نیز دارد. این تصویربرداری با اشعه ایکس و ماده حاجب یددار انجام میشود؛ بنابراین در بیماران مبتلا به نارسایی کلیه، حساسیت شدید به ماده حاجب، برخی اختلالات ریتم قلب، بارداری یا شرایط خاص پزشکی باید با احتیاط و طبق نظر پزشک انجام شود.
گزارش سیتی آنژیوگرافی قلب معمولاً اطلاعاتی درباره باز بودن یا تنگی عروق، وجود پلاکهای نرم یا کلسیمی، شدت تنگی و وضعیت شاخههای اصلی عروق کرونر ارائه میدهد. اگر نتیجه طبیعی باشد، احتمال تنگی قابل توجه عروق قلب کمتر میشود و پزشک ممکن است سایر علتهای درد قفسه سینه را بررسی کند.
اگر در گزارش، پلاک یا تنگی دیده شود، شدت آن اهمیت زیادی دارد. تنگی خفیف ممکن است با درمان دارویی و اصلاح سبک زندگی کنترل شود، اما تنگیهای متوسط یا شدید ممکن است نیاز به بررسیهای تکمیلی یا ارجاع به متخصص قلب داشته باشند. تفسیر نتیجه باید حتماً توسط پزشک انجام شود.
در گروه سلامت فرجاد، هدف ما همراهی بیماران در مسیر آگاهی، تشخیص دقیقتر و انتخاب درست خدمات پزشکی است. مجموعه فرجاد با ارائه خدمات متنوع تشخیصی، آزمایشگاهی و تصویربرداری پزشکی، تلاش میکند بیماران بتوانند با آرامش بیشتری مراحل بررسی و پیگیری وضعیت سلامت خود را طی کنند.
بیمارانی که با تجویز پزشک نیاز به بررسیهای تخصصی قلب و عروق دارند، میتوانند برای دریافت راهنماییهای لازم درباره مدارک مورد نیاز، آمادگی پیش از مراجعه، خدمات فعال مجموعه و مسیر مناسب پیگیری، با گروه سلامت فرجاد در ارتباط باشند. انجام هرگونه بررسی تخصصی قلبی باید بر اساس نظر پزشک معالج و در چارچوب استانداردهای پزشکی صورت گیرد.
RadiologyInfo.org — Coronary CTA / CCTA
Mayo Clinic — CT Coronary Angiogram
American Heart Association — Cardiac Computed Tomography Angiography
AHA/ACC Chest Pain Guideline — Evaluation and Diagnosis of Chest Pain
کپی رایت © 1400 - تمام حقوق مادی و معنوی وب سایت متعلق به گروه فرجاد می باشد.
طراحی توسط پیشگامان آویژه پرداز برنا
