تحلیل کتاب «گزینه ب» اثر شریل سندبرگ و آدام گرنت
محور ویژه: تحلیل فصول ۶ و ۹ کتاب گزینه ب
نهمین نشست کتابخوانی گروه تشخیصی فرجاد، به عنوان آخرین جلسه در سال ۱۴۰۴، با هدف نهادینهسازی فرهنگ همدلی در سازمان
با حضور پرشور پرسنل مراکز تصویربرداری طب آزما، تابش پرتو، آزمایشگاه خاص آزما و با همراهی جناب آقای مهندس مهدی مشایخی مدیرعامل محترم مجموعه برگزار شد. در این جلسه، فصول کتاب میان همکاران تقسیم شد تا هر فرد از زاویهای تخصصی به بازگشایی مفاهیم بپردازد.
بخش اول: تحلیل سوگ و همدلی مؤثر
در این بخش، اعضا به واکاوی پنج مرحله کلاسیک مواجهه با فقدان پرداختند که شامل موارد زیر است:
• انکار حقیقت: به عنوان مکانیزم دفاعی اولیه.
• خشم: به نشانه اعتراض به ناعادلانه بودن رنج.
• چانه زنی: تلاش ذهنی برای تغییر شرایط.
• افسردگی و پذیرش: رویارویی با جای خالی فقدان و در نهایت رسیدن به صلح با واقعیت.
بازنگری عمیق در هنر همدلی؛ فراتر از کلیشهها
یکی از بخشهای کلیدی نهمین نشست کتابخوانی فرجاد، بازتعریف «همدلی» در بستر روابط انسانی و محیط کار بود. اعضای حلقه کتابخوانی با به چالش کشیدن تصورات عمومی، به تحلیلهای کاربردی زیر دست یافتند:
• تغییر پارادایم در قانون طلایی: اعضا ضمن تأکید بر «قانون طلایی» (با دیگران طوری رفتار کن که دوست داری با تو رفتار کنند)، به بررسی مفهومی عمیقتر پرداختند: «طوری با دیگران رفتار کن که آنها دوست دارند با ایشان رفتار شود». این تغییر نگرش، پایه و اساس دستیابی به همدلی مؤثر و واقعی در سازمان شناخته شد.
• همدلی به مثابه «حضور آگاهانه»: در بحثهای تخصصی، این نکته برجسته شد که همدلی به هیچوجه به معنای نصیحت کردن، ارائه راهکار سریع یا تلاش برای «درست کردن» شرایط فرد رنجدیده نیست. در عوض، همدلی به معنای حضورِ آگاهانه و فعال در کنار فردی است که در شرایط سخت قرار دارد.
• راهکارهای عملی در محیط کار: اعضا با تبادل تجربیات خود، درباره چگونگی حمایت از همکاران در شرایط بحرانی گفتگو کردند. نتیجه این بود که برای ایجاد یک فرهنگ همدلانه در سازمان، باید فضای امنی ایجاد کرد که افراد در آن احساس کنند دیده میشوند و نیازی نیست بلافاصله پس از بروز بحران، «خوب» باشند یا راهحل ارائه دهند.
• همدلی در تربیت فرزند: در بخش دیگری از این گفتگو، خانم آرامی به این موضوع اشاره کردند که در تربیت فرزند نیز باید از قانون طلایی سنتی فراتر رفت. راهکار عملی ارائهشده این بود که والدین باید نیازهای منحصربهفرد عاطفی هر کودک را در مراحل مختلف سوگواری یا شکست درک کرده و بر اساس آن واکنش نشان دهند.
بخش دوم: تربیت نسل آینده و عضله تابآوری
بخش مهمی از این نشست به انتقال مهارت تابآوری به کودکان اختصاص یافت. نکات برجسته این بخش عبارتند از:
• تقویت عضله تابآوری: تابآوری یک صفت ذاتی نیست، بلکه مهارتی است که باید آموخته شود. نباید کودکان را از تمام سختیها محافظت کرد، بلکه باید اجازه داد در محیطی امن با چالشهای کوچک روبرو شوند.
• الگوسازی والدین: بهترین راه برای تربیت فرزند تابآور، این است که بزرگسالان خود الگوی درستی از مواجهه با مشکلات باشند.
• درک نیازهای عاطفی: تأکید شد که در تربیت فرزند باید نیازهای منحصربهفرد عاطفی هر کودک را در مراحل مختلف شکست یا سوگ درک کرد.
اختتامیه و چشمانداز سال جدید:
این نشست با جمعبندی دستاوردهای سال ۱۴۰۴ به پایان رسید. شرکتکنندگان به این باور رسیدند که تابآوری یک عضله است که با تمرین ساخته میشود و مطالعه، ابزاری قدرتمند برای ارتقای سواد عاطفی در بحرانهای شخصی و شغلی است. با پایان یافتن مسیر آگاهی در سال ۱۴۰۴، اعضای فرجاد آمادهاند تا با قدرت به استقبال سال جدید رفته و زیباترین نسخه از «گزینه ب» زندگی خود را بسازند.